Karton etkisi
Objeler hacimsiz, kesilip üst üste dizilmiş kartonlar gibi görünüyorsa buna karton etkisi (cardboarding, cardboard effect) denir. Sahnede derinlik vardır ama objelerin kendisi düzdür.
Biçim oranı ile ölçülür
Bir objenin algılanan derinliğinin algılanan genişliğine oranına biçim oranı (roundness) denir. Ekran düzlemi yakınında:
burada: b kamera aralığı, V izleme uzaklığı, C konverjans uzaklığı (obje), e göz arası
ρ = 1 iken obje doğal oranlarıyla, ρ küçüldükçe yassılmış görünür. ρ 0,2'nin altına düşerse karton etkisi belirginleşir; bu sık kullanılan sınırdır (Mendiburu).
Nedenleri
- Küçük kamera aralığı: derinlik kamera aralığıyla orantılıdır.
- Uzaktan çekim: ρ konverjans uzaklığıyla ters orantılıdır. Uzun odaklı objektifle uzaktaki bir objeyi çekmek bu yüzden objeyi düzleştirir. Örneğin 65 mm kamera aralığı ve 2,5 m'den izlenen TV'de obje 3,5 m'deyse ρ ≈ 0,71, 20 m'deyse ρ ≈ 0,13'tür.
- Gösterim koşulu: ρ izleme uzaklığıyla orantılıdır, ekran genişliğinden bağımsızdır. 16 m'den izlenmek üzere çekilmiş bir film 4 m'den izlenirse ρ dörde bölünür (Devernay ve Beardsley).
Ne yapılır
Objeye yaklaşmak ya da kamera aralığını büyütmek ρ'yu artırır; ikisi de derinlik aralığını da büyüttüğü için konfor penceresiyle birlikte değerlendirilir. Hesaplayıcı ana objenin biçim oranını sonuç kartlarında ve kontrollerde gösterir.